دیستونی یا کجی گردن، که تحت نام تورتیکولی اسپاسمودیک نیز شناخته میشود، حالتی است که در آن گروهی از عضلات گردن به صورت غیرارادی دچار انقباض میشوند. این حالت باعث حرکت غیرطبیعی و قرارگیری سر و گردن در موقعیت نامناسب میشود. حرکات ممکن است ثابت (تونیک)، ناگهانی و متناوب (کلونیک) یا ترکیبی باشند. اسپاسم (گرفتگی) عضلات یا تحت فشار قرار گرفتن اعصاب گردن میتواند باعث درد و ناراحتی قابل توجهی برای بیمار شود. کجی گردن میتواند به صورت اولیه یا ثانویه باشد.
دیستونی یا کجی گردن اغلب درد زیادی را در ماهیچههای گردن و شانهی مبتلایان به این عارضه پدید میآورد. از این رو برای درمان این مشکل اغلب بیماران به یک متخصص طب فیزیکی مراجعه مینمایند تا در کنار مصرف دارو از تکنیکهایی چون ماساژ، طب سوزنی، تریگر پوینت و ورزش و حرکات اصلاحی برخوردار شوند.
متخصصین ما با استفاده از تجهیزات و تکنیکهای خاص قادر به درمان و کاهش درد مبتلایان به کجی گردن میباشند. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت به صفحه تماس با ما مراجعه فرمایید.
علت
کجی گردن ممکن است به صورت اولیه (به این معنی که در اثر اختلالات نورولوژیک یا بدون سابقه خانوادگی ایجاد میشود) و یا در اثر عوامل دیگر مانند آسیبهای فیزیکی به صورت ثانویه رخ دهد. همچنین میتواند به صورت ارثی ایجاد شود. در موارد ارثی، دیستونی گردن میتواند در اثر کجی که در اثر ایجاد نقص در ژن 1 DYT ایجاد میشود، رخ دهد.
علائم کجی گردن
در دیستونی گردن، عضلات گردن بهطور غیرارادی دچار انقباض میشوند. اگر انقباض طولانی باشد، ممکن است باعث ایجاد حالت غیرطبیعی در سر و گردن شود. اگر اسپاسمها به صورت متناوب یا با الگوی خاصی رخ هد، ممکن است سر دچار حرکات ناگهانی و متناوب شود. شدت دیستونی گردنی از خفیف تا شدید متغیر است. حرکت سر و گردن اغلب توسط ترفندهای حسی مانند لمس آرام چانه، سایر مناطق صورت و یا پشت سر کاهش خواهد یافت. کجی گردن ممکن است از گردن شروع شده و به شانهها گسترش یابد، اما معمولاً علائم در طی پنج سال از شروع بیماری، یکنواخت و ثابت میمانند. این نوع از دیستونی کانونی بعید است به فراتر از گردن و شانهها گسترش یابد یا تبدیل به دیستونی عمومی شود. گاهی اوقات افراد مبتلا به دیستونی گردن به سایر دیستونیهای کانونی نیز مبتلا میشوند.
تشخیص
تشخیص کجی گردن مبتنی بر اطلاعات دریافتی از بیمار و معاینه فیزیکی و عصبی صورت میپذیرد. برخی از آزمایشهای تصویربرداری مانند سی تی اسکن (CT) و یا ام آر ای (MRI) برای تشخیص دیستونی میتواند مفید باشد. تا این لحظه هیچ آزمایش اختصاصی برای تأیید تشخیص دیستونی گردن وجود ندارد. در اغلب موارد شاخصهای آزمایشگاهی مختلف بیمار طبیعی خواهند بود. کجی گردن نباید با سایر شرایطی که سبب چرخش گردن میشوند، مانند اختلالات ارتوپدی، بیماریهای مادرزادی گردن یا بیماریهای چشمی که در آن بیمار برای اصلاح دید خود مجبور به چرخش سر خود است، اشتباه گرفته شود. گاهی اوقات دیستونی گردن با بیماریهای خشکی گردن، آرتروز و گردن شتری اشتباه گرفته میشود.
درمان کجی گردن
سرما و گرما درمانی
استفاده از کیسه یخ روی گردن برای درد گردن یا کیسه گرم روی عضله گردن و شانه، ماهیچهها را شل کرده و درد را تسکین میدهد.
بریس یا گردنبند طبی
استفاده از ارتزهای ارتوپدی یا بریسها برای افرادی که ديستونی و اسپاسم عضلانی دارند، میتواند مفید باشد. بریسها از بخشهای ضعیف بدن پشتیبانی کرده و از تغیر شکل مفصلها جلوگیری به عمل میآورند. بااینحال، اکثر افراد مبتلا به دیستونی اولیه، بهویژه افرادی که مبتلا به دیستونی در اندامها یا تنه خود هستند، با وجود استفاده از بریسها ممکن است همچنان دچار اسپاسم و تغییر موقعیت غیرطبیعی اندامها شوند.
داروها
افراد مبتلا به کجی گردن اغلب باید ترکیبی از داروها را برای کاهش نشانه و علائم خود استفاده کنند.
- بوتاکس: این ماده یک عامل بیحس کننده موقتی است که اغلب برای صاف کردن چین و چروکهای صورت مورد استفاده قرار میگیرد. میتوان آن را به طور مستقیم به عضلات گردن که تحت تأثیر کجی قرار گرفتهاند، تزریق نمود. اغلب افراد مبتلا به دیستونی گردنی، پس از تزریق فوراً بهبود خواهند یافت، معمولاً باید هر 3 تا 4 ماه تزریق تکرار شود.
- داروهای بیماری پارکینسون: داروهای مورد استفاده برای مبارزه با لرزش موجود در بیماری پارکینسون، از جمله: تری هگزیفنیدیل و بنزتروپین میتواند در ترکیب با تزریق بوتاکس مفید باشد. عوارض جانبی میتواند شامل خشکی دهان، یبوست، مشکلات حافظه، کاهش جریان ادرار یا تار شدن دید باشد.
- آرامبخشهای عضلانی: این داروها اغلب میتوانند تا حدی مفید باشند، اما عوارض جانبی نیز دارند، از جمله شل شدن عضله، عدم تعادل و اختلال شناختی خفیف.
- داروهای ضد درد: درد ناشی از کجی گردن ممکن است نیاز به درمان دارویی داشته باشد. این دارها میتواند شامل مسکنهای غیر نسخهای و یا داروهای خاص تجویزی باشد.
طب سوزنی
طب سوزنی، طب باستانی چینی است که اصول پزشکی آن مبتنی بر آناتومی، آسیبشناسی و فیزیولوژی بدن است. در این روش درمانی، اعصاب موجود در پوست تحریک میشوند. همچنین عضلات و بافتها را نیز میتوان تحریک نمود که اثرات درمانی مختلفی دارد. بنابراین این روش درمانی میتواند برای بیماران مبتلا به کجی گردن مفید باشد.
ماساژ
ماساژ درمانی میتواند برای افراد مبتلا به دیستونی گردن، تا حدی مفید باشد. متخصص ماساژ درمانی با انجام ماساژ و روشهای مخصوص درمانی میتواند تنش و ناراحتی موجود در عضلات را کاهش دهد. به یاد داشته باشید که افراد مبتلا به دیستونی دائماً در حال تجربه اسپاسم عضلانی هستند که گذشت زمان باعث میشود در عضلات آنها تنشهای عضلانی تجمع یابد. ماساژ ملایم این عضلات باعث از بین رفتن تنشها شده و به بدن فرصت میدهد تا به حالت طبیعی و سالم خود بازگردد.
استفاده از سوزن خشک در نقاط تحرک یا تریگر پوینت (TDN)
TDN یک تکنیک درمانی است که از سوزنهای بسیار ظریف طب سوزنی برای غیرفعال کردن نقاط دردناک یا گرههای عضلانی استفاده میکند. به عنوان یک درمان جایگزین طبیعی برای بوتاکس، بعضی از افراد مبتلا به کجی گردن هر دو هفته یکبار از درمان TDN استفاده میکنند. این روش درمانی به آنها کمک میکند تا درد و علائم مربوط به کجی گردن در آنها کاهش یابد.
تمرینات ورزشی
خم کردن سر
کشش گردن، از طریق شل کردن فیبرهای عضلانی، میتواند در کاهش علائم کجی گردن مفید باشد. خم کردن سر میتواند عضلات گردن را تحت کشش قرار دهد. میتوان سر را به کمک دست و یا بدون کمک آن خم نمود. در تمرین خم کردن سر با کمک دست میتوانید در حالت ایستاده قرار بگیرد و یا صاف بروی یک صندلی بنشینید. دست راست خود را بر روی سمت چپ سر، بالای گوش قرار دهید و عضلات گردن را تحت کشش درآورید. به آرامی به کمک دستتان سر خود را به سمت راست بکشید. این حالت را برای 5 ثانیه نگهدارید. سپس سرتان را به موقعیت قبلی خود بازگردانید. 3 دقیقه استراحت کرده و تمرین را ده مرتبه تکرار کنید. سپس تمرین را برای طرف مخالف نیز انجام دهید. در حالت بدون کمک دست، همین تمرین را بدون کمک دست خود با خم کردن سر انجام دهید تا عضلات گردنتان تحت کشش قرار بگیرند.
کشش عضلات گردن و پشت
کشش عضلات ناحیه ستون فقرات و گردن میتواند به حفظ انعطافپذیری ماهیچههای شما کمک کند. بایستید و پاهایی خود را همعرض شانهها از هم دور کنید. انگشتان دستتان را در هم قفل کرده و پشت سر قرار دهید. به آرامی کمی زانوها را خم کرده و سپس بالاتنه خود را پایین آورید. پشت خود را تحت کشش قرار دهید تا زمانی که سرتان همتراز زانوها گردد. گردن خود را پایین آورده تا کشش افزایش یابد. بیش از حد گردن را تحت کشش قرار ندهید. این حالت را برای ده ثانیه نگه دارید. به آرامی بدن را بالا آورده و در موقعیت قبلی قرار دهید. سه دقیقه استراحت کنید. تمرین را پنج بار تکرار کنید. اگر دچار کمردرد هستید، تمرین را سبکتر انجام دهید، بدینصورت که میتوانید بر روی توپ بزرگ ورزشی نشسته و تمرین را انجام دهید، این کار استرس کمتری به کمر وارد میکند.
حرکات یوگا به کمک صندلی
تمرینات یوگا میتواند به شما کمک کند تا شانهها، عضلات پشت و گردن را تحت کشش قرار دهید. برای این کار میتوانید از حرکات یوگای هاتا کمک بگیرید؛ حرکاتی که تحت عنوان شیرجه آهسته شناخته میشود. بر روی یک صندلی محکم و بدون دسته بنشینید. دستها را روی زانو قرار دهید. به آرامی نفس عمیق بکشید تا ریهها را پر از اکسیژن شوند. در حالیکه عمل بازدم را انجام میدهید، به آرامی بالاتنه خود را به سمت پایین خم کنید و به زانوها نزدیک نمایید. اجازه بدهید سر شما میان پاها آویزان باشد. تا آنجا که برایتان ممکن است خم شوید. اگر برایتان راحت است میتوانید کشش را از طریق پایین آوردن دستها به سمت کف اتاق، افزایش دهید. این حالت را برای یک دقیقه نگهدارید. همزمان با کشش خود نفس عمیق بکشید. همزمان با بازگشت به موقعیت قبلی خود عمل دم را انجام دهید. سه دقیقه استراحت کنید. این تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید.
حرکت صورت رو به پایین
حرکتی در یوگا وجود دارد به نام حرکت با صورت رو به پایین که میتواند به تقویت شانه و آرامسازی عضلات گردن بپردازد. همچنین این حرکت باعث افزایش انعطافپذیری پا نیز میشود. بایستید و پاهای خود را همعرض شانه بازکنید. به آرامی بالاتنه خود را به سمت جلو و پایین خم کنید. به جای لمس کردن پنجه پا سعی کنید حدود نود سانتیمتر با کف دستهای خود به سمت جلو حرکت کنید. کف دستها کاملاً بر روی زمین قرار داشته باشند. اجازه دهید گردن شما آویزان باشد، آرنج و زانو خود را صاف نگهدارید. این موقعیت را برای 10 تا 20 ثانیه نگهدارید. دستها را بهآرامی به سمت پاها نزدیک کنید و بدن را به موقعیت قبلی خود بازگردانید. دو دقیقه استراحت کنید، و تمرین را سه بار تکرار کنید.
