مفصل ران یکی از مفاصلی است که دچار آرتروز میشود. با بالارفتن سن معمولا مفاصل فرسوده میشوند که این امر باعث میشود به آرتروز دچار شویم. از بین رفتن غضروف مفصل ران باعث التهاب، درد و خشکی آن میشود که تعداد زیادی از افراد میانسال و افراد مسن این وضعیت را تجربه میکنند. با این حال در برخی بیماران، التهاب پیشرفت میکند و باعث شدیدتر شدن درد میشود. اگر یکی از اعضای خانواده شما دچار آرتروز باشد احتمال آنکه شما نیز دچار آرتروز شوید بیشتر خواهد بود. هنگامیکه اکثر بیماران به ریشهیابی آرتروز خود میپردازند متوجه میشوند علائم آن در پی آسیب و جراحت، کار، ورزش و یا حتی انجام سرگرمیهای مورد علاقهشان ظهور کرده است. چاقی نیز میتواند خطر ابتلا به آرتروز مفصل ران را افزایش دهد.
آرتروز لگن اگر به موقع درمان شود میتواند انجام امور روزمره مانند راه رفتن و حتی نشستن را برای مبتلایان به آن بسیار سخت و غیر ممکن سازد. از این رو مراجعه به یک متخصص طب فیزیکی به منظور تشخیص و درمان به موقع بسیار ضروری است. متخصصین ما با استفاده از روشهایی چون همچون تزریق اوزون و پی آر پی قادر به درمان و انواع آرتروز از جمله ارتروز لگن میباشند. هم چنین با بهره گیری از ماساژ و طب سوزنی به کاهش درد ناشی از آن کمک مینمایند.
علل و عوامل پر خطر
هنوز علت اصلی مبتلا شدن افراد به آرتروز مشخص نیست. آنچه مشخص است این است که اکثر افرادی که دچار آرتروز هستند حداقل یکی از عوامل پرخطر زیر را دارند.
افزایش سن
با گذر زمان، مفاصل ران فرسایش مییابند و غضروف آنها نازک و منعطف میشود. علائم مربوط به آرتروز مفصل ران میتواند در هر سنی ظاهر شود اما معمولا در سن 45 سالگی یا در سنین بالاتر خود را نشان میدهد.
سابقهی خانوادگی و بیماری و نقصهای مادرزادی
اگر یکی از افراد خانوادهی شما دچار آرتروز مفصل ران باشد احتمال آنکه شما نیز دچار این مشکل شوید 50 درصد است. البته این نکته به این معنا نیست که 50 درصد از موارد ابتلا به آرتروز مفصل ران به سابقهی خانوادگی مربوط است. ممکن است برخی افراد، خصوصیات یا بیماریهایی را به ارث ببرند که در نهایت به آرتروز ختم شود. این موارد عبارتند از شکلگیری نامناسب استخوان، دررفتگی مادرزادی ران، آرتریت روماتوئید، اختلالات متابولیک مانند نقرس و غیره.
آسیبدیدگی یا جراحت مفصل
آسیبدیدگی مفصل مانند شکستگی ران یا عمل جراحی میتواند طی سالها یا دهههای آینده به علائم آرتروز مفصل ران ختم شود. ورزشکارانی که در ورزشهایی مانند هاکی و فوتبال بازی میکنند بیشتر در معرض خطر ابتلا به آرتروز مفصل ران قرار دارند.
جنسیت
آرتروز مفصل ران در بانوان شایعتر است.
اضافه وزن
آفزایش وزن، فشار زیادی را بر مفصل ران تحمیل میکند و باعث میشود طی سالهای آینده مفصل ران بهطرز قابل توجهی فرسوده و تخریب شود.
علائم
کاهش میزان تحرک و درد مفصل ران از شایعترین علائم آرتروز مفصل ران هستند. در بخش زیر فهرستی از علائم و نشانههای شایع آرتروز مفصل ران را بیان میکنیم.
وجود درد در مفصل ران، کشالهی ران کمر یا ران
سفت و دردناک شدن کشالهی ران و ران میتواند از علائم آرتروز مفصل ران باشد.
کاهش دامنهی حرکت
ساختار توپ و سوکت مفصل ران امکان حرکت به اطراف را فراهم میکند. آرتروز مفصل ران باعث میشود کشیدن پاها به اطراف، حرکت دادن آنها به سمت عقب یا کشیدن انگشتان به سمت داخل دشوار باشد و پا به یک سمت کشیده شود و دامنهی حرکت لگن کاهش یابد و فرآیند راه رفتن را دشوار شود.
تورم شدید ران
اصطکاک بین استخوان لگن و ران میتواند باعث تورم و التهاب مفصل شود.
صدا یا احساس سایش مفصل ران
احساس سایش مفصل ران یا شنیدن صدا میتواند نشانهی اصطکاک استخوانها روی یکدیگر باشد که آرتروز مفصل ران در این امر نقش دارد.
لنگیدن و تلوتلو خوردن
آرتروز مفصل ران باعث میشود فرد هنگام راه رفتن درد زیادی را تحمل کند. معمولا این افراد به منظور کاهش درد بهصورت ناخودآگاه میلنگند تا از وارد شدن فشار به مفصل ران جلوگیری کنند.
از دست رفتن عملکرد مفصل ران
انجام فعالیتهای روزمره مانند خمشدن، پوشیدن جوراب و کفش میتواند برای افرادی که دچار آرتروز مفصل ران هستند بسیار دشوار یا غیرممکن باشد. نشستن روی صندلی یا بلندشدن از روی آن برای این افراد یک چالش بزرگ محسوب میشود.
تحرک نداشتن باعث بدتر شدن شرایط میشود
نشستن بهمدت طولانی یا خوابیدن میتواند باعث خشکی مفاصل ران شود. افرادی که دچار آرتروز هستند معمولا هنگام بلندشدن از رختخواب یا صندلی (پس از نشستن طولانی) با درد زیادی مواجه میشوند.
تشخیص
هیچگونه آزمایشی برای تشخیص آرتروز مفصل ران وجود ندارد. بنابراین پزشک باید یک روش جامع برای تشخیص علت درد در ران بیماران خود پیدا کند و این کار را با طرح چند سوال و معاینهی او شروع کند. پزشک میتواند از روشهای عکسبرداری تشخیصی مانند اشعهی ایکس یا ام آر آی برای تائید آرتروز استفاده کند یا برای رد سایر بیماریها مانند آرتریت روماتوئید برخی آزمایشات را برای بیمار درخواست کند.
درمان آرتروز مفصل لگن
استراحت
درد و ناراحتی صبحگاهی یا درد حاصل از ورزش که برای رفع خشکی مفاصل انجام میشود امری طبیعی است. هنگامی که افراد در استخوانهای خود دردی را احساس میکنند نباید به فعالیت خود ادامه دهند. درد خفیف یا شدید ران نشاندهندهی نیاز مفصل به استراحت است.
ورزش و فیزیوتراپی
پزشک فیزیوتراپ یا افرادی که در این زمینه تخصص دارند میتوانند یک یا چند مورد از موارد زیر را انجام دهند:
- تجویز برنامهی ورزشی که به تقویت و کشش عضلات اطراف ران کمک میکند، ورزش منظم از مفصل ران محافظت میکند و فشار وارده بر ران را کاهش میدهد.
- کمک کردن به بیمار برای بهتر راه رفتن و انجام ورزشهای ویژه، ممکن است فیزیوتراپ از بیمار بخواهد برای بهتر راهرفتن از عصا استفاده کند.
- ماساژ درمانی، باعث تقویت مفصل ران و افزایش دامنهی حرکت میشود.
داروها
- مسکنها: برخی از مسکنها مانند استامینوفن باعث کاهش تورم و التهاب نمیشوند اما به کاهش درد در بیماران کمک میکنند و عوارض جانبی ندارند.
- داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAID3): بیمارانی که دردهای خفیف تا شدید دارند میتوانند از داروهای ضد التهابی مانند آسپرین، ایبوبروفن، ناپروکسن یا مهارکنندههای کوکس2 برای کاهش تورم و التهاب استفاده کنند. تورم و التهاب از علل شایع ایجاد درد محسوب میشوند.
مکملها
گلوکزامین سولفات و کندروئتین سولفات بهطور طبیعی در غضروف وجود دارند. برخی از بیمارانی که به آرتروز مبتلا هستند ادعا میکنند مصرف مکملهای حاوی گلوکزامین سولفات یا ترکیب گلوکزامین سولفات با کندروئتین سولفات برایشان مفید بوده است.
تزریق استروئید و هیلورنیک اسید
تزریق استروئید و هیلورنیک اسید دو تزریق رایج برای درمان درد شدید ناشی از آرتروز مفاصل ران است.
- تزریق استروئید باعث کاهش تورم و تسکین درد و خشکی مفاصل میشود.
- تزریق هیلورنیک اسید باعث روانشدن مفصل ران میشود زیرا هیلورنیک اسید از عملکرد مایع سینوویال که بهطور طبیعی باعث روان شدن مفصل ران میشود تقلید میکند.
طب سوزنی
طب سوزنی یک روش درمانی است که پزشک سوزنهای بسیار نازکی را به نقاط مختلفی از پوست وارد میکند. با وارد کردن این سوزنها در نزدیکی اعصاب نقطه هدف میزان گردش خون در آن ناحیه افزایش مییابد که این امر باعث تسریع بهبودی و بهترشدن عملکرد مفصل میشود.
تزریق پی آر پی
گاهی پزشک یک نوع ماده طبیعی که پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) نام دارد را به منظور تسریع بهبودی بافتهای آسیب دیده به درون مفصل ران تزریق میکنند. پلاکتها با آزاد کردن موادی که فاکتورهای رشد نام دارند به ترمیم بافتها و بهبود آرتروز مفصل ران کمک میکنند.
تزریق گاز اوزون
گاز اوزون یک گاز طبیعی است که از سه اتم اکسیژن ساختهشده است. سالیان سال است که پزشکان از گاز اوزون برای درمان سرطان، ایدز، آرتریت روماتوئید و بیماریهایی مانند آرتروز مفصل ران استفاده میکنند زیرا معتقدند این گاز باعث کاهش التهاب میشود و تعداد رادیکالهای آزاد بدن را به تعادل میرساند.
ورزش
چرخش لگن
- روی زمین دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید و پاهای خود را در کنار یکدیگر و دستها را به موازات بدن قرار دهید.
- عضلات تحتانی شکم خود را منقبض کنید. بدون کمک گرفتن از عضلات پا یا کپل، شکم خود را به سمت ستون فقرات بکشید. در هنگام انجام این حرکت، بدون آنکه از زمین فاصله بگیرید لگن به آرامی به سمت بالا میچرخد.
- به مدت 5 ثانیه در این حالت بمانید، سپس عضلات خود را رها کنید.
- 5 تا 10 بار این حرکت را تکرار کنید.
رژه در حالت درازکش
- به پشت روی زمین دراز بکشید، زانوهایتان را خم کنید و دستهایتان را در دوطرف خود قرار دهید و عضلات شکم خود را به آرامی منتبض کنید و به آرامی کمی پای خود را بلند کنید و چند ثانیه در همان حالت نگهدارید. سپس به آهستگی پای خود را روی زمین قرار دهید.
- به مدث 30 ثانیه پاهای خود را در این وضعیت قرار دهید و 2 تا 3 بار این تمرین را انجام دهید.
حالت پل
- به پشت روی زمین دراز بکشید، زانوهایتان را خم کنید، دستهایتان را در دو طرف خود قرار دهید.
- به آرامی باسن خود را از زمین جدا کنید تا آنکه از قسمت زانو تا شانه، بدن در حالت مستقیم قرار بگیرد.
- به مدت 8 تا 10 ثانیه در این حالت بمانید، سپس به آهستگی به نقطه شروع برگردید.
